ҚАЗАҚ ЖӘНЕ ОРЫС ТІЛДЕР КАФЕДРАСЫ ТАРИХЫ  

Қазақ және орыс тілдер кафедрасы Қазақ спорт және туризм академиясының ашылған күннен бастап жұмыс істейді. Қалыптасқан кезең ішінде кафедра бірнеше рет қайта құрылымдалды.

Қазіргі таңда кафедра қазақ, орыс және ағылшын тілдерінде оқыту жүргізеді. Кафедра келесі білім беру бағдарламалары бойынша базалық және элективті пәндер бойынша даярлықты жүзеге асырады: «Дене шынықтыру және спорт», «Бейімделген дене шынықтыру», «Туризм», «Мейрамхана ісі және қонақ үй бизнесі», «Рекреация және спорттық-сауықтыру туризмі».

Осы жылдар бойы кафедра ұжымы жастарды тәрбиелеуге, жоғары оқу орнын дамытуға және одан әрі жетілдіруге елеулі үлес қосып келеді. Қазіргі уақытта кафедраның оқытушы-профессорлар құрамы 18 адамнан тұрады. Оның ішінде 6 қауымдастырылған профессор және 12 аға оқытушы бар.

2024-2025 оқу жылынан бастап кафедраны PhD қауымдастырылған профессоры Ұ.Қ. Орынбаева басқарады. Орынбаева У.К. оқу және ғылыми процеске жетекшілік етеді, оқытушылар мен жетекшілік ететін пәндерді үйлестіреді. Конференциялар мен ғылыми-тәжірибелік іс-шараларды ұйымдастыруға қатысады, бұл оның кафедраның дамуына және академиялық ортаны нығайтуға қосқан үлесін көрсетеді.

Кафедра оқытушылары оқыту әдістемелерін жетілдіруге, педагогикалық шеберлікті арттыруға және студенттерді даярлаудың жоғары деңгейін қамтамасыз етуге ерекше назар аудара отырып, өз пәндерін оқыту сапасын бірінші орынға қояды. Жұмыста қазіргі заманғы білім беру технологиялары, интерактивті әдістер мен жеке тәсіл қолданылады, бұл оқу процесінің тұрақты жоғары деңгейін ұстап тұруға және студенттерде қажетті құзыреттерді қалыптастыруды қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Қазақ, орыс және шетел тілдері кафедрасының оқытушылары «Дене шынықтыру» және «Туризм» мамандықтарының студенттерінде коммуникативтік құзыреттілікті қалыптастыруды заманауи, практикалық-бағдарланған әдістемелер кешені арқылы жүзеге асырады. Ең алдымен, білім алушыларды нақты кәсіби жағдайларға: жаттықтырушымен спортшымен қарым-қатынас жасауға, нұсқаушының туристік топпен жұмыс істеуіне, экскурсия өткізуге, қауіпсіздік техникасын түсіндіруге немесе спорттық іс-шараны ұйымдастыруға мүмкіндік беретін рөлдік ойындар, кәсіби модельдеу және проблемалық оқыту сияқты коммуникативтік әдістер кеңінен қолданылады. Бұл әдістер диалогтық және монологиялық сөйлеу дағдыларын, нұсқаулық беру, коммуникацияда жедел әрекет ету және кәсіби терминологияны пайдалану қабілетін дамытады. Студенттердің түрлі тілдерде туристік буклеттер,  маршруттар, бейнероликтер және басқа да материалдар жасайтын жобалау іс-әрекеті маңызды рөл атқарады. Жобалар жазбаша және ауызша кәсіби қарым-қатынас дағдыларын жетілдіруге көмектеседі. Оқытушылар сандық технологияларды белсенді пайдаланады: мультимедиялық материалдар, оқыту бейнероликтері, спорттық көрсетілімдер, виртуалды экскурсиялар, сондай-ақ студенттер интерактивті тапсырмаларды орындайтын, сөздік қорын жаттықтыратын және диалогтарды қолданатын Quizlet, Kahoot, Padlet және Moodle сияқты онлайн-платформалар. Кафедра оқытушылары тілдік, кәсіби-коммуникативтік және академиялық дағдыларды дамытуға бағытталған жаппай ашық онлайн-курстар (МООК) дайындады. Курстар бейне лекцияларды, интерактивті тапсырмаларды, спорттық іс-әрекеттің нақты жағдайларына бағытталған практикалық материалдарды қамтиды. МООК пайдалану студенттерге терминологиялық базаны дербес жетілдіруге, ауызша және жазбаша қарым-қатынас дағдыларын жақсартуға, сондай-ақ оқытудың жеке траекториясын икемді құруға мүмкіндік береді. Кафедрада оқытушылардың ғылыми әлеуетін дамытуға және студенттерді зерттеу қызметіне тартуға бағытталған ғылыми-зерттеу қызметі (ҒЗЖ) және студенттердің ғылыми-зерттеу жұмысы (ҒЗЖ) бойынша жүйелі жұмыс жүргізіледі. Оқытушылардың ҒЗЖ ғылыми жобаларды орындау, отандық және шетелдік рецензияланатын журналдарда мақалалар жариялау, халықаралық және республикалық конференцияларға қатысу, әдістемелік материалдарды, оқу құралдарын және инновациялық білім беру технологияларын әзірлеу арқылы іске асырылады.

У.К.Орынбаева Scopus базасында индекстелген журналдарда 2 мақала, сондай-ақ рецензияланатын ҚР БҒМ БҒССҚК  басылымдарда  5 мақала жариялады, 4 халықаралық конференцияға қатысып, өз зерттеулерінің нәтижелерін таныстырды және түрлі елдердегі әріптестерімен тәжірибе алмасты, кафедра студенттерінің ғылыми жетекшілігімен дайындалған 11 ғылыми мақаласы  Республикалық ғылыми-практикалық конференцияда таныстырылды.  2 монографияның авторы болып, 1 оқу құралын дайындады. Орынбаева У.К. шетел тілдерін оқыту әдістемесін дамытуға және білім беру процесін жетілдіруге қосқан үлесін растайтын 5 авторлық куәлік алды. Э.К. Бақытжан мен М.А. Сегізбаева Scopus-та индекстелген журналдарда, сондай-ақ ҚР БҒМ БҒССҚК -ның рецензияланатын басылымдарында мақалалар жариялады. А.Н. Айтуғанованың монографиясы  «Олжас Сүлейменов шығармашылығындағы Абай мұрасы: сабақтастық және жаңашылдық» басылымнан шықты. Сондай-ақ, кафедра оқытушылары халықаралық және республикалық конференцияларға белсене қатысып отырады. Кафедра оқытушылары ағылшын және орыс тілдерінен үш оқу құралын дайындап, шығарды. Аталған құралдар білім беру процесінің қазіргі заманғы талаптарын ескере отырып әзірленген және шетел және мемлекеттік тілдерді тиімді меңгеруге бағытталған.

СҒЗЖ жұмысы кафедра жоспарына сәйкес ұйымдастырылады және студенттердің зерттеу дағдыларын дамытуға бағытталған. Ғылыми жетекшілер  студенттерге тақырыптарды таңдауға, зерттеулерді ресімдеуге, баяндамалар мен жарияланымдар дайындауға көмектеседі. Студенттер пәндік олимпиадаларға, ғылыми-практикалық конференцияларға, ғылыми жобалар конкурстарына және дөңгелек үстелдерге қатысады. 2024-2025 оқу жылында студент Е.Гетало У.К. Орынбаеваның ғылыми жетекшілігімен Бөкетов атындағы Қарағанды университетінің базасында өткізілетін Республикалық байқауға қатысып, екінші орынды иеленді. Бұл жетістік кафедра студенттерін даярлаудың жоғары деңгейін, оқытушылардың ғылыми жетекшілігінің тиімділігін және білім алушыларды зерттеу және конкурстық шараларға белсенді тартуды растайды.

Кафедра I Республикалық ғылыми-практикалық конференцияны ұйымдастырды, оған ҚазАСТ пен республиканың басқа да жоғары оқу орындарының 80-нен астам студенті қатысты. Конференция ғылыми идеялармен алмасу, зерттеу жобаларын таныстыру және студенттер арасында академиялық қарым-қатынас дағдыларын дамыту алаңына айналды. Іс-шара білім алушылардың ғылыми-зерттеу іс-әрекеті саласындағы құзыреттіліктерін қалыптастыруға, кафедра пәндерін терең зерделеуге және жоғары оқу орындары арасындағы байланыстарды нығайтуға қызығушылықтарын ынталандыруға ықпал етті.

Кафедра оқытушылары біліктілікті арттыру курстарынан өтіп, түрлі білім беру бағдарламалары шеңберінде тиісті сертификаттар алды. Өткен курстардың ішінде: “ЖОО-да орыс тілін оқыту теориясы мен әдістемесі (дәстүрлер мен инновациялар)” (Болгария, Республика), “Білім беру қызметінде цифрлық қосымшалар мен жасанды интеллект элементтерін қолдану”, “Мамандар даярлаудың өзекті проблемалары: теориялық проблемалар және практикалық шешімдер”, “Ерекше білім беру қажеттіліктері бар студенттермен оқу-тәрбие жұмысын ұйымдастыру” және “Білім алушылардың білімін бағалау мен оқытудың заманауи инновациялық әдістері “. Аталған бағдарламаларды игеру оқытушыларға оқытудың қазіргі заманғы технологиялары мен әдістемелерін енгізуге, цифрлық құралдар мен жасанды интеллект элементтерін пайдалануға, оқу-тәрбие процесін тиімді ұйымдастыруға, сондай-ақ білім беру сапасын арттыру үшін студенттердің жеке ерекшеліктерін ескеруге мүмкіндік берді.

Кафедрада «Discussion Club» ағылшын тілі курсы ұйымдастырылған. Ол студенттердің тілдік дағдыларын жақсарту, сондай-ақ түрлі тілдерде өзекті тақырыптарды талқылау арқылы олардың ой-өрісін кеңейту мақсатында әзірленді. Курс аясында студенттер грамматика мен лексиканы жетілдіріп қана қоймай, аргументтеу мен көпшілік алдында сөйлеу қабілетін дамытады.

Қазақ, орыс және шетел тілдері кафедрасының тәрбие жұмысы студенттерде жоғары моральдық қасиеттерді, азаматтық жауапкершілікті, мемлекеттік және мәдени құндылықтарға құрметпен қарауды қалыптастыруға, сондай-ақ тұлғаның ортақ мәдениеті мен коммуникативтік мәдениетін дамытуға бағытталған. Кафедрада оқытушылар мен студенттердің күшімен мынадай іс-шаралар өткізілді: Тілдер мерекесін мерекелеу шеңберінде студенттер «Виртуалды газет», «Brain Battles» және «Mega Mind» конкурстарына қатысып, өздерінің тілдік дағдыларын жетілдірді. Сондай-ақ ҚР Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан халқына Жолдауы бойынша пікірталас өткізілді. Студенттер «Таза сессия» іс-шарасына қатысты. Кафедра студенттері «Абай оқулары», «Мақатаев оқулары» республикалық конкурсына қатысып, жүлделі орындарды иеленді. “Қазақ тілі “халықаралық қоғамы” қоғамдық бірлестігінің бастамасымен және “Ұлттық диктант” жобасы шеңберінде Қазақ спорт және туризм академиясының базасында оқытушылар мен студенттерге арналған іс-шара өткізіліп, диктант жазылды. Тіл мерекесіне орай “Тілім менің тірегім, кеудемдегі жүрегім” атты іс-шара ұймдастырылды. “Толық адам – кемел ұрпақтың айнасы: Абай ілімі және бүгінгі жастар” атты республикалық дөңгелек үстел өткізіліп, Абайтанушы ғалымдар шақырылды. Кафедраның дәйекті және мақсатты тәрбие жұмысы студенттерде белсенді азаматтық ұстанымды, рухани-адамгершілік қасиеттерді, тұлғааралық қарым-қатынас мәдениетін және қазіргі көп тілді және мәдениетаралық қоғамда кәсіби іс-әрекетке дайындықты қалыптастыруға ықпал етеді.

Кафедра оқытушылары ҚазАСТ Академиясын дамытуға қосқан үлесі және білім беру және ғылыми қызметке белсене қатысқаны үшін марапатталды. Бес оқытушы «Академияны дамытуға қосқан үлесі үшін» медалімен, бір оқытушы А.Байтұрсынов атындағы медальмен марапатталды, сондай-ақ оқытушылар алғыс хаттармен және дипломдармен марапатталды.Бұл наградалар кафедра педагогтарының жоғары кәсіби деңгейі мен Академияның білім және ғылыми әлеуетін нығайтуға қосқан елеулі үлестерін көрсетеді.