Қайсар әйелдердің жетістікке жету жолы – табандылықтың, қалыптасқан түсініктерді еңсерудің және қандай жағдай болса да өзіне деген сенімді жоғалтпаудың айқын көрінісі. Мұндай тағдырлар батылдық, дарын мен тынымсыз еңбек адамның бизнес, ғылым, өнер салаларында биік белестерді бағындыруына жол ашатынын дәлелдейді. Сәтсіздіктер де үлкен жеңістерге бастайтын баспалдаққа айналуы мүмкін.
Әйел… Ол туралы қаншама жыр жазылып, сөз айтылды! Қай дәуірде де суретшілер, ақындар, сазгерлер әйел бейнесіне тағзым еткен. Бүгін біз Қазақстанның атын әлемге танытқан сондай жандардың бірі жайында сөз қозғаймыз. Халық даналығында: «Ұл өссе – ұрпақтың мұрасы, қыз өссе – елдің мұрасы» деген тәмсіл бар.
Қазақстан тарихында ерлігімен, парасатымен танылған арулар аз емес – Томирис патшайымнан Домалақ ана анаға дейін, Айша бибі, Ұлжан мен Зереден бастап Әлия Молдағұлова мен Мәншүк Мәметова сынды батыр қыздарға дейін. Олардың барлығы қазақ әйеліне тән даналықтың, батылдық пен қайсарлықтың символына айналды. Бүгінгі қазақ қыздары да осы игі жолды жалғастырып, ғылымда, өнерде, спортта, кәсіпкерлікте, медицинада және мемлекеттік қызметте зор жетістіктерге жетіп келеді. Олардың биік белестері – ел мақтанышы.
Бибісара Асаубаева – өз буынының ең жарқын шахматшыларының бірі. Ол жастайынан-ақ халықаралық деңгейде мойындалған спортшыға айналды.
Үлкен жетістік кездейсоқ келмейді. Оның артында жылдар бойғы еңбек, тәртіп және рухани беріктік тұрады. Бибісараның жолы – дарын мен табандылық ұштасқанда жастық шақтың өзінде-ақ әлемдік аренада танылуға болатынының айқын дәлелі.
Бибісара 2004 жылдың 26 ақпанында Тараз қаласында дүниеге келген. Шахматпен ерте жастан айналыса бастады. Төрт жасында-ақ оның зеректігі мен ойлау қабілетінің ерекше екені аңғарылды. Көп ұзамай ол түрлі турнирлерге қатысып, өзінен үлкен қарсыластарын сенімді түрде жеңе бастады. Ерте басталған дайындық оған мол тәжірибе жинақтауға мүмкіндік берді.
Алғашқы ірі жетістіктері жасөспірімдер арасындағы жарыстарда көрінді. Бибісара әртүрлі жас санатында қыздар арасында әлем чемпионы атанды. Бұл жеңістер тек медаль ғана емес, мінезді шыңдаған мектеп болды. Ол толқуды жеңуді, нәтижеге жауапкершілікпен қарауды үйренді. Біртіндеп оның есімі халықаралық шахмат қауымдастығына кеңінен таныла бастады.
Нағыз серпіліс ересектер арасындағы бәсекеде жүзеге асты. 2021 жылы Бибісара блиц шахматтан әйелдер арасында әлем чемпионы атанып, турнир тарихындағы ең жас жеңімпаз ретінде рекорд орнатты. Бұл жеңіс үлкен жаңалық болды. Ал 2022 жылы осы атағын қайта қорғап, шеберлігінің тұрақтылығын дәлелдеді. Бір рет жеңу – шабыттың нәтижесі болуы мүмкін, ал атақты сақтап қалу – кәсіби деңгейдің айғағы.
Бұл биіктер оңай бағындырылған жоқ. Жоғары деңгейдегі шахмат күнделікті еңбекті талап етеді: партияларды терең талдау, дебют теориясын меңгеру, тактикалық ойлауды жетілдіру және психологиялық төзімділік қалыптастыру. Сонымен қатар, спорттық жолына қатысты маңызды шешімдер қабылдауға да тура келді. Қандай қиындық болса да, ол басты мақсатынан – шеберлігін үнемі жетілдіруден – айныған жоқ.
Оның жетістікке жетуінің сыры – бірнеше фактордың үйлесімінде: ерте басталған дайындық, отбасы мен бапкерлердің қолдауы, зор еңбекқорлық және ішкі сенім. Ойын мәнерінен батылдық байқалады – ол тәуекелге барудан, тосын шешімдер қабылдаудан қорықпайды және соңына дейін күреседі. Көбіне дәл осы қайсарлық жеңіске жол ашады.
Бүгінде Бибісара Асаубаева – халықаралық шебер және өз буынының алдыңғы қатарлы шахматшыларының бірі. Оның өмір жолы жас спортшыларға үлкен мақсаттарға жету үшін жас кедергі емес екенін дәлелдейді. Дарын күн сайынғы еңбекпен ұштасқанда ғана шын мәнінде ашылады.
«Маған шахматтың ең ұнайтыны – оның шексіздігі. Жеті жасымнан бері күніне сегіз сағаттан жаттығамын, қазір 21 жастамын, әлі де сол қарқынмен еңбектеніп келемін, – дейді Бибісара. – Шахмат туралы бәрін білдім деп айта алмаймын. Әр жолы жаңа, қызықты, кейде тіпті таңғалдыратын дүниелерді табасың. Әсемдігі де осында».
Бибісараның тарихы – жай ғана жеңістер шежіресі емес. Бұл – мақсаткерлік, тәртіп және өз күшіне деген сенім адамның әлемдік аренада лайықты орын алуына жол ашатынының жарқын дәлелі.
